หลายๆคนคงพอจะทราบว่ามีต้นไม้บางชนิดที่ทำให้แมวมีอาการเคลิมเคลิ้ม และให้ความเพลิดเพลินสำหรับแมว บางชนิดนั้นเป็นต้นไม้ของต่างประเทศไม่มีชื่อไทย แต่ต้นไม้ที่หาง่ายในบ้านเราและค่อนข้างจะเป็นที่ชื่นชอบนั้น เราชาวแมวจะรู้จักกันในชื่อตำแยแมว ดังนั้นเรามาทำความรู้จักตำแยแมวกันสักหน่อย

ชื่อสามัญ : ตำแยแมว, ตำแยตัวผู้, ตำแยป่า, หญ้าแมว, หญ้ายาแมว, หานแมว, ลังตาไก่, อเนกคุณ
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Acalypha Indica L. (อาคาลิฟาอินดิคา)
English : Indian copperleaf, Indian acalypha, Indian-nettle, Tree-seeded mercury

ลักษณะต้นและใบ :
ตำแยแมวเป็นไม้เล็ก ๆ จำพวกต้นหญ้า ต้นสูงประมาณ 2 ฟุตเศษ ๆ ลำต้นตรงใบกลมโต ปลายใบแหลมเล็กน้อย มีจักเล็ก ๆ ตามริมใบโตกว่าใบพุทรานิดหน่อย มีดอกออกตามต้น ดอกเป็นดอกช่อ ส่วนยอดของช่อดอกเป็นดอกเพศเมีย มีใบประดับหยักเป็นซี่ฟัน มีขนปกคลุม แต่ละใบประดับหุ้มห่อดอก 2-6 ดอก ผลแห้งแตกได้ ภายในมีเมล็ด 1 เมล็ด ชอบขึ้นตามที่ดินเย็น ๆ ตามที่รกร้างทั่วๆ ไป และที่มีอิฐปูนเก่า ๆ ผุ ๆ

สรรพคุณในทางยา :
ราก - ขับเสมหะ ทำให้อาเจียน ทำให้ระคายเคืองทางเดินอาหาร เป็นยาถ่าย
ใบ - ขับพยาธิเส้นด้ายในเด็ก ขับเสมหะในโรคหลอดลมอักเสบ ขับเสมหะในโรคหอบหืดเป็นยาถ่าย ทำให้คลื่นเหียนอาเจียน (รับประทานปริมาณมาก) ใบแห้งป่นโรยรักษาแผลเนื่องจากนอนมาก ยาระบาย แก้หืด ขับเสมหะ
ทั้งต้น - ขับเสมหะ ทำให้อาเจียน ถอนพิษของโรคแมวได้ดี
ไม่ระบุส่วนที่ใช้ - ขับเสมหะ ทำให้อาเจียน แก้ไอ ขับพยาธิเส้นด้ายในเด็ก ทำให้ทางเดินอาหารระคายเคือง ถอนพิษโรคของแมว

สรุปโดยรวม เป็นยาที่ทำให้อวัยวะช่องทางเดินของอาหารระคายเคือง ใช้เป็นยาขับเสมหะ แต่ถ้ากินมากเกินไป จะทำให้เกิดอาเจียน ต้นตำแยแมวนี้ถอนเอาขั้นมาทั้งดินรากโยนทิ้งไว้ แมวเห็นเข้า จะตรงเข้ากลิ้งเกลือกแล้วรับประทานราก เป็นยาถอนพิษโรคของแมวดี ใบสด ๆ ปรุงเป็นแกงเลียงให้เด็กรับประทาน เป็นยาขับพยาธิเส้นด้ายออกดี

จากการที่ได้ค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับตำแยแมวพบว่า ตำแยแมวพบได้ทั่วไป ไม่ได้มีเฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น ในต่างประเทศอย่างเช่น อินเดีย ก็รู้ถึงสรรพคุณที่ทำให้แมวหลงไหล สันนิษฐานว่าส่วนรากของตำแยแมวน่าจะมีกลิ่นที่ดึงดูดแมวได้เช่นเดียวกับ Pheromone ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ใช้ดึงดูดเพศตรงข้าม จึงทำให้บรรดาแมวๆรู้สึกหลงไหลได้เช่นนั้น แต่ไม่ใช่ว่าแมวทุกตัวจะหลงไปกับกลิ่นของรากตำแยแมว จึงกล่าวได้เพียงว่าแมวส่วนใหญ่ที่จะหลงไหลเคลิบเคลิ้มไปกับมัน คงมีเพียงส่วนน้อยที่อาจจะไม่รู้สึกอะไรเลย และเห็นตำแยแมวเป็นเพียงต้นไม้ต้นหนึ่งเท่านั้น แต่ว่าเราก็ยังมีต้นไม้อื่นๆอีกหลายชนิดให้เป็นทางเลือกสำหรับบรรดาแมวช่างเลือก บางตัวไม่ชอบตำแยแมวแต่อาจจะชอบแคทนิป บางตัวไม่ชอบแคทนิปก็อาจจะชอบมาทาทาบิ แล้วจะได้เล่ากันต่อไปถึงต้นไม้ชนิดอื่นๆ คอยติดตามนะคะ

+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

MyoMyo